شرکت تضامنی نوعی شرکت است که با حضور حداقل دو شریک تشکیل میشود و محدودیتی برای حداکثر اعضا ندارد. شرکا پیش از تأسیس، شرکتنامه را امضا کرده و پس از آن نیز با رضایت سایرین میتوانند وارد شوند. نام شرکت معمولاً شامل نام شرکا یا عباراتی مانند «و شرکا» است. تشکیل شرکت مستلزم توافق اعضا، واریز سرمایه نقدی و غیرنقدی و ثبت رسمی آن طبق قانون تجارت است.
در حسابداری شرکت های تضامنی، حسابهای اصلی شامل سرمایه، وام، برداشت و جاری شرکا است. سود و زیان بر اساس توافق یا نسبت سرمایه تقسیم میشود. ورود شریک جدید با رضایت همه مجاز است و ممکن است سرقفلی نیز ثبت شود. استفاده از نرم افزار حسابداری میتواند مدیریت مالی شرکت را سادهتر و دقیقتر کند؛ برای آشنایی با جزئیات بیشتر، ادامه مطلب را از دست ندهید.
شرکا در شرکت تضامنی چه کسانیاند؟
در شرکتهای تضامنی، افرادی که پیش از تأسیس رسمی شرکت، اقدام به امضای شرکتنامه یا اساسنامه کردهاند «شریک» محسوب میشوند. مطابق ماده ۱۲ قانون تجارت، حتی پس از تشکیل شرکت نیز اشخاص جدید میتوانند با موافقت شرکای موجود به جمع آنان بپیوندند و این امر هیچ منع قانونی ندارد.
حداقل تعداد اعضای شرکت تضامنی دو نفر است، اما سقفی برای حداکثر تعداد شرکا در قانون تعیین نشده؛ بنابراین هر فردی که تمایل داشته باشد میتواند وارد شرکت شود.
نام شرکت تضامنی
برای شرکتهای تضامنی باید عنوان خاصی انتخاب شود که نشاندهنده نوع شرکت باشد. این نام ممکن است شامل نام تمام شرکا یا یکی از آنها باشد؛ در صورت استفاده از نام یک نفر، باید عباراتی مانند «و شرکا» یا «و برادران» جهت رسمی شدن عنوان اضافه گردد. بهطور مثال، اگر شرکت با نام «صمدی و غدیری» ثبت شود، معنایش این است که هر دو نفر شریک هستند و شرکت تضامنی محسوب میشود.
مراحل تأسیس شرکت تضامنی
راهاندازی این نوع شرکت ابتدا با توافق چند نفر برای انجام فعالیتهای مشترک تجاری آغاز میشود. پس از توافق، حسابی با عنوان «شرکت در شرف تأسیس» ایجاد میشود تا سرمایه نقدی در آن واریز گردد. داراییهای غیرنقدی مانند تجهیزات، لوازم، ملک یا سایر اموال باید با رضایت همه شرکا و بر اساس ارزش روز به شرکت واگذار شود.
در مرحله بعد، مدیر یا مدیران شرکت با رأی و نظر تمام شرکا انتخاب میشوند و برای ثبت رسمی، مدارک لازم از جمله اساسنامه به اداره ثبت شرکتها ارائه میشود. طبق ماده ۱۱۸ قانون تجارت، شرکت تضامنی زمانی تشکیلشده محسوب میشود که اساسنامه مطابق قانون تنظیم شده و کل سرمایه نقدی پرداخت و داراییهای غیرنقدی نیز ارزیابی و تحویل شده باشند.
مطالعه بیشتر: حسابداری سرمایه چیست؟
انواع حساب در شرکت تضامنی
بهجز حساب سرمایه شرکا، شرکتهای تضامنی دارای حسابهای مستقل دیگری هستند تا از تغییر مستقیم در حساب سرمایه جلوگیری شود، زیرا هر نوع تغییر در سرمایه باید در اساسنامه منعکس و در اداره ثبت تأیید شود. حسابهای اصلی عبارتاند از:
- حساب سرمایه شرکا
- حساب وام شرکا
- حساب برداشت شرکا
- حساب جاری شرکا
حساب سرمایه شرکا
برای ثبت سرمایه افراد در دفاتر رسمی شرکت، دو شیوه مورد استفاده قرار میگیرد:
۱. سرمایه ثابت
در این روش، سرمایه شرکا معادل مبلغ مشخصشده در اساسنامه ثبت میشود و تغییرات سرمایه باید به صورت رسمی در اداره ثبت اعلام گردد. برداشتها یا تغییرات سود و زیان در حسابهای دیگر ثبت میشوند تا سرمایه اصلی ثابت بماند.
۲. سرمایه متغیر
در این روش، مبلغ سرمایه ممکن است بر اساس تغییرات سود، برداشتها و سرمایهگذاریها تغییر کند. این روش در کشورهایی رایج است که شرکت تضامنی شخصیت حقوقی ندارد؛ اما در ایران، به دلیل الزامی بودن ثبت رسمی، سرمایه باید ثابت باشد.
مطالعه بیشتر: حسابداری شرکت های تعاونی چگونه انجام میشود؟ + نکات طلایی و مراحل کلیدی
نحوه تقسیم سود و زیان
بر پایه ماده ۱۱۲ قانون تجارت، اگر میان شرکا توافقی دربارهٔ تقسیم سود و زیان وجود نداشته باشد، هر شریک به میزان سرمایه خود در سود و زیان سهیم خواهد بود. در زمان انحلال نیز زیانها بر همین اساس تقسیم میشود.
البته اگر شرکا روی روش خاصی برای محاسبه سود توافق کنند، میتوان از مبانی مختلف استفاده نمود، که مهمترین آنها عبارتاند از:
- تقسیم سود و زیان بر اساس نسبت ثابت: سود بر مبنای درصد مشخص میان شرکا توزیع میشود، بدون توجه به میزان سرمایه یا تخصص.
- تقسیم سود و زیان بر اساس سرمایه شرکا: در این حالت، سود به نسبت میزان سرمایهگذاری شرکا اختصاص مییابد.
- تقسیم سود با تخصیص حقالزحمه قبل از تقسیم نهایی: بخشی از سود بهعنوان پاداش خدمات افراد پرداخت میشود و باقیمانده سود میان دیگران تقسیم میگردد.
- تقسیم سود بر اساس بهره سرمایه: در برخی توافقها، سود مشخصی به مانده حساب سرمایه تعلق میگیرد تا بازدهی سرمایه ارزیابی شود.
- تقسیم ترکیبی: ممکن است چند روش فوق بهصورت همزمان برای محاسبه سود و زیان به کار گرفته شود.
مطالعه بیشتر: ماهیت برداشت در حسابداری چیست؟ بررسی کامل، نحوه ثبت و تأثیر بر سرمایه
ورود شریک جدید در شرکت های تضامنی
طبق ماده ۱۲۳ قانون تجارت، اضافه شدن شریک جدید تنها با رضایت همه اعضا مجاز است. فرد تازهوارد مسؤول کلیه بدهیها و تعهدات شرکت است؛ چه این بدهیها پیش از ورود یا پس از آن ایجاد شده باشند. ورود شریک جدید معمولاً به دو روش انجام میگیرد:
- سرمایهگذاری مستقیم
- خرید بخشی از سهمالشرکه شرکای قبلی.
سرقفلی در شرکت تضامنی
در حسابداری، «سرقفلی» به تفاوت ارزش واقعی شرکت با ارزش ثبتشده داراییها گفته میشود. یعنی مازاد ارزشی که به مرور زمان ایجاد میشود. اگر در هنگام ورود شریک جدید، توافق شود که مبلغی بهعنوان سرقفلی برای اعتبار شرکت پرداخت گردد، حساب مستقلی تحت عنوان «سرقفلی» در دفاتر شرکت باز میشود و در ترازنامه بهصورت دارایی نامشهود ثبت میگردد.
نرمافزار حسابداری کاوش در حسابداری شرکت های تضامنی
برای مدیریت امور مالی شرکتهای تضامنی یا فروشگاهی، استفاده از نرمافزارهای حسابداری کاوش میتواند دقت، سرعت و نظم مالی را بهطور چشمگیری افزایش دهد. جهت دریافت مشاوره و اطلاعات بیشتر میتوانید با شماره 05138409780 تماس بگیرید.
مطالعه بیشتر: دریافت دموی رایگان نرم افزار حسابداری پیمانکاری
پرسشهای متداول حسابداری شرکت های تضامنی
چگونه برای شرکت تضامنی اسم انتخاب میشود؟
با استفاده از نام شرکا یا اضافه کردن عباراتی مثل «و شرکا» یا «و برادران» تا نوع شرکت مشخص باشد.
شرکا چه کسانی هستند؟
افرادی که شرکتنامه یا اساسنامه را پیش از تأسیس امضا کردهاند یا پس از آن به عضویت شرکت درآمدهاند.
حسابهای اصلی در شرکت تضامنی شامل چه مواردی است؟
حساب سرمایه شرکا، حساب وام شرکا، حساب برداشت شرکا و حساب جاری شرکا.

