مالیات قرارداد پیمانکاری از موضوعات کلیدی در پروژههای عمرانی و غیرعمرانی است که شامل دو بخش اصلی، مالیات مقطوع و مالیات بر درآمد پیمانکاری میشود. کارفرما موظف است مالیات مقطوع را از صورتوضعیتها کسر و پرداخت کند، در حالیکه پیمانکار مسئول ثبت و ارائه اظهارنامه مالیاتی است. آشنایی با قوانین، معافیتها و اصلاحات مربوط به مالیات قرارداد پیمانکاری برای پیمانکاران و حسابداران و استفاده از نرم افزار حسابداری اهمیت زیادی دارد.
در هر نوع قرارداد پیمانکاری، چه مربوط به پروژههای عمرانی باشد و چه غیرعمرانی، پرداخت مالیات الزامی است و این دو نوع قرارداد از نظر مالیات تفاوتی با یکدیگر ندارند.
بر اساس اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم سال ۱۳۴۵، مالیاتهای مربوط به قراردادهای پیمانکاری به دو گروه اصلی تقسیم میشوند:
مالیات مقطوع، که گاهی به آن مالیات تکلیفی پیمانکاری هم گفته میشود، مالیاتی است که پرداخت آن بر عهده کارفرما یا نهادهای پرداختکننده است، نه پیمانکار. این گروه شامل موارد زیر میشود:
وظیفه این افراد یا سازمانها این است که مبلغ مالیات را از پرداختی به پیمانکار کسر کرده و آن را به سازمان امور مالیاتی واریز کنند. به عبارت دیگر، پرداخت مالیات مقطوع زمانی برای پیمانکار قطعی میشود که کارفرما وجه قرارداد را به او پرداخت کرده باشد. پیمانکار نیز باید رسید پرداخت مالیات را نگهداری کند تا در پروندههای مالیاتی خود ثبت و مستند باشد.
مطالعه بیشتر: بررسی جامع قوانین مالیاتی شرکت های پیمانکاری و قراردادهای مرتبط با آن
مالیات مقطوع تنها زمانی اعمال میشود که مبلغ قرارداد بیش از ۱۰ میلیون ریال باشد.
این نوع مالیات شامل دو بخش است: ۴٪ قطعی و ۵٪ پیشپرداخت که از مالیات پیمانکار کسر میشود. در مورد برخی شرکتها، نرخ مالیات به ۵.۵٪ میرسد. این شرکتها شامل:
اگر پیمانکار بخواهد اجرای پروژه را به شخص یا شرکت دیگری واگذار کند، پیمانکار دوم نیازی به پرداخت این مالیات ندارد.
کارفرمایانی که پیمانکار آنها خارجی یا ساکن خارج از کشور است، باید مالیات را با نرخ ۴٪ پرداخت کنند.
نوع قرارداد در محاسبه و کسر مالیات مقطوع تأثیری ندارد.
شرکتهای پیمانکاری، چه سهامی و چه غیرسهامی، موظف به پرداخت مالیات بر درآمد پیمانکاری هستند. در این نوع مالیات، تمام درآمدهای پیمانکار از قراردادهای مختلف مورد بررسی قرار میگیرد. برای تعیین میزان درآمد مشمول مالیات، روشهای زیر به کار گرفته میشوند:
مطالعه بیشتر: بررسی جامع انواع قراردادهای پیمانکاری و مدیریت پیمان ساخت
برای قراردادهای پیمانکاری بخش مجزایی در قانون مالیات وجود ندارد، اما با بررسی قانون مالیاتهای مستقیم میتوان وظایف پیمانکاران را در هر دو نوع مالیات مشخص کرد. پیشتر در بخش انواع مالیات قراردادهای پیمانکاری، به توضیح مالیات مقطوع و مالیات بر درآمد پیمانکاری پرداختهایم. در ادامه نیز روش محاسبه هر دو نوع مالیات را بررسی خواهیم کرد.
نکته:
در قراردادهای پیمانکاری که مبلغ آنها بیش از یک میلیون تومان باشد، ۵٪ مالیات اعمال میشود. اگر پیمانکار در نقش مشاور فعالیت کند، این نرخ به ۱۰٪ افزایش پیدا میکند.
دانستن نحوه محاسبه مالیات قراردادهای پیمانکاری برای حسابداران شرکتهای سهامی و غیرسهامی اهمیت زیادی دارد. قانون مالیاتهای مستقیم روش محاسبه مالیات را مشخص کرده است. در ادامه، روش محاسبه مالیات مقطوع و مالیات بر درآمد پیمانکاری را بررسی میکنیم.
همانطور که در ابتدای مقاله اشاره شد، مالیات مقطوع پیمانکاری زمانی اعمال میشود که مبلغ قرارداد بیش از ۱۰ میلیون ریال باشد. در این صورت، ۵.۵٪ از دریافتی پیمانکار حقیقی یا حقوقی کسر میشود. نوع قرارداد در این محاسبه تأثیری ندارد و مبلغ مالیات به وزارت دارایی واریز میگردد.
مالیات بر درآمد پیمانکاری با دو روش تعیین میشود:
شرکتها موظفاند دفاتر حسابداری یا دفاتر رسمی خود را نگهداری کنند. این دفاتر شامل اطلاعات مالیاتی ضروری برای محاسبه مالیات بر درآمد هستند، از جمله:
این روش زمانی به کار میرود که:
مطالعه بیشتر: دریافت دموی رایگان نرم افزار حسابداری پیمانکاری
معافیت مالیاتی فرصتی است برای تشویق مشمولان مالیاتی در شرایط خاص و شامل موارد زیر میشود:
براساس تبصره یک ماده ۱۰۷ قانون مالیاتهای مستقیم:
پیمانکار ایرانی بهعنوان پیمانکار دست دوم:
اگر بخشی یا کل قرارداد یک پیمانکار خارجی به پیمانکار ایرانی واگذار شود، او میتواند معادل تجهیزاتی که در قرارداد اول ذکر شده است را خریداری کرده و با رعایت تبصره یک ماده ۱۰۷، از مالیات بر درآمد معاف شود. این معافیت با دریافت مدارک و مستندات از پیمانکار دست اول امکانپذیر است.
مالیات قراردادهای پیمانکاری در سالهای اخیر تغییراتی داشته است. براساس اصلاحات قانون مالیاتهای مستقیم در سال ۱۳۹۵، پیمانکار و شرکتهای پیمانکاری دیگر موظف به پرداخت ۳٪ مالیات تکلیفی نیستند؛ بنابراین این مالیات بر عهده حقوقبگیران قرار گرفته و آنها موظف به پرداخت مالیات قرارداد حقالزحمه هستند.
پیش از این، تا تاریخ ۳۱ تیر ۱۳۹۴، مالیات قراردادهای پیمانکاری طبق ماده ۱۰۴ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۳ اسفند ۱۳۶۶ محاسبه میشد. بر اساس این ماده، کارفرمایان موظف بودند از تمام صورتوضعیتها ۵٪ کسر کرده و به سازمان امور مالیاتی واریز کنند. با اصلاحات جدید، ماده ۱۰۴ حذف شد و بهمنظور شفافیت در فعالیتهای اقتصادی و ایجاد نظام یکپارچه اطلاعات مالیاتی، پایگاه اطلاعات هویتی و دارایی مؤدیان مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی در سازمان امور مالیاتی راهاندازی گردید.
بر اساس این اصلاحات، پیمانکاران موظفاند در سامانه مالیاتی ثبتنام کرده و اظهارنامه مالیاتی خود را تکمیل کنند. همچنین در سال ۱۴۰۰، معافیتهای مالیاتی که پیشتر توضیح داده شد، بهعنوان بخشی از اصلاحات مالیات قرارداد پیمانکاری تصویب گردید.
پیش از پرداخت مالیات، کارفرما موظف است پیمانکاران و مهندسین را به سازمان امور مالیاتی معرفی کند و تمام معاملات مالی آنها در پایگاه اطلاعات سازمان ثبت شود. طبق ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم، مجموع درآمد شرکتها و درآمد فعالیتهای انتفاعی دیگر اشخاص حقوقی پس از کسر زیانهای ناشی از منابع غیرمعاف و اعمال معافیتهای قانونی، مشمول مالیات قطعی با نرخ ۲۵٪ خواهد بود. در محاسبه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی، مالیاتهای پرداختشده با رعایت مقررات مربوطه از مالیات متعلق کسر میشود و هرگونه پرداخت اضافی قابل استرداد خواهد بود.
مطالعه بیشتر: صورت وضعیت پیمانکاری چیست ؟| نحوه بررسی و رسیدگی به آن
بر اساس مصوبه سال ۱۳۹۵:
دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و قراردادهای پیمانکاری موظفاند حداکثر تا پایان ماه بعد از دریافت صورتوضعیت یا صورتحساب، مالیات مربوط به پیمانکار را پرداخت کنند.
در صورت عدم پرداخت، با درخواست مؤدی یا پیمانکار، اصل مالیات و جریمههای مربوطه از طریق عملیات اجرایی از کارفرما وصول و به حسابهای تعیینشده سازمان امور مالیاتی واریز میشود. در این شرایط، اصل مالیات وصولی به حساب مؤدی ذیربط منظور شده و طبق مقررات مسترد خواهد شد.
جریمه استنکاف کارفرما برابر با ۱۰٪ مالیات پرداختنشده محاسبه و مطالبه میشود. همچنین، در صورت تأخیر در پرداخت مالیات، ماهانه ۲٪ جریمه نسبت به مبلغ پرداختنشده از زمان سررسید یا مهلت تسلیم اظهارنامه اعمال خواهد شد، هرکدام که مقدم باشد.
با رعایت این مقررات، پیمانکاران و مهندسان مشاور هیچ مسئولیتی در قبال پرداخت مالیات و جریمههای ناشی از آن نخواهند داشت.
جمعبندی
در این مقاله، مالیات قراردادهای پیمانکاری را بررسی کردیم. آشنایی با انواع قراردادها و مالیاتهای مرتبط، از موضوعات مهمی است که هر پیمانکار و حسابدار پیمانکاری باید با آنها آشنا باشد. پیشنهاد میکنیم اگر تجربه یا نکتهای در این زمینه دارید، آن را در بخش نظرات با دیگر حسابداران و مدیران پیمانکاری به اشتراک بگذارید. همچنین، اگر به دنبال یک سیستم حسابداری مناسب برای مدیریت امور پیمانکاری هستید، نرمافزار حسابداری کاوش میتواند گزینهای مناسب برای شما باشد.
برای دریافت مقالات بیشتر، میتوانید ایمیل خود را وارد کنید.
آخرین مقالات
محصولات
