ضمانت نامه بانکی ابزاری حیاتی برای کسب و کارها، بهویژه در پروژههای بزرگ و مناقصات است. درک درست انواع، مدارک لازم و هزینههای آن، مانند آشنایی با قابلیتهای یک نرم افزار حسابداری خوب، به تسهیل فرآیندها و جلوگیری از مشکلات کمک میکند. این راهنما به شما کمک میکند تا با تمام جنبههای ضمانت نامه بانکی آشنا شوید و بهترین تصمیم را بگیرید. برای کشف جزئیات کامل و نکات کاربردی، ادامه مطلب را بخوانید.
ضمانت نامه بانکی نوعی تعهد رسمی است که بانک بهدرخواست یک شخص حقیقی یا حقوقی صادر میکند. بر اساس این تعهد، اگر مشتری بانک در مهلت تعیینشده نتواند وظیفه مالی مشخصی را انجام دهد، بانک بهجای او مبلغ ذکرشده را به طرف مقابل پرداخت خواهد کرد.
به همین علت، پیش از صدور هر ضمانتنامه، بانک وضعیت مالی، سوابق بانکی و توان بازپرداخت متقاضی را با دقت بررسی میکند تا ریسک عدم انجام تعهدات به حداقل برسد.
مطالعه بیشتر: انواع بدهی های بانکی
برای گرفتن ضمانتنامه، ابتدا باید درخواست خود را به بانک ارائه دهید. بانک پس از بررسی اولیه موضوع ضمانتنامه، فرآیند اعتبارسنجی را آغاز میکند. در این مرحله مواردی مانند توان مالی، سوابق چک برگشتی، بدهیهای قبلی و همچنین صلاحیت متقاضی برای اجرای تعهدات بررسی میشود.
در صورتی که بانک با درخواست شما موافقت کند، لازم است وثیقههای مورد نیاز را ارائه دهید و مراحل اداری صدور ضمانتنامه را تکمیل کنید. معمولاً بانکها پیش از پذیرش درخواست، چند نکته اساسی را بررسی میکنند:
مطالعه بیشتر: چک بین بانکی چیست
بانکها با توجه به نیاز مشتری و نوع قرارداد، ضمانتنامههای مختلفی صادر میکنند. این اسناد چه در قراردادهای داخلی و چه در مبادلات بینالمللی کاربرد گستردهای دارند و جزو تعهدات قطعی و غیرقابل برگشت بانک محسوب میشوند.
وقتی سازمانها یا نهادهای دولتی قصد برگزاری مناقصه یا مزایده دارند، شرکتکنندگان باید ضمانتنامهای ارائه کنند تا در صورت برنده شدن و امتناع از انجام تعهدات، سازمان بتواند از آن مبلغ استفاده کند. این نوع ضمانتنامه برای اطمینان از جدیت شرکتکنندگان صادر میشود.
این ضمانت نامه بانکی زمانی کاربرد دارد که یک شخص باید در تاریخ مشخص، مبلغی را به طرف مقابل بپردازد. اگر متقاضی در زمان سررسید قادر به پرداخت نباشد، بانک موظف است مبلغ تعیینشده را به ذینفع پرداخت کند.
این نوع ضمانتنامه در قراردادهای مختلف مانند خرید و فروش، اجاره، قراردادهای ساختوساز، دریافت وام، اوراق قرضه و هرگونه تعهد مالی استفاده میشود.
ضمانت نامه گمرکی از جمله انواع ضمانت نامههای بانکی است که ارتباط مستقیم با اداره گمرک دارد. زمانی که شرکت یا شخصی کالا وارد کشور میکند اما در همان لحظه امکان پرداخت حقوق و عوارض گمرکی را ندارد، میتواند این نوع ضمانتنامه را از بانک دریافت کند تا پرداخت هزینهها تا زمان مشخصی به تعویق بیفتد.
بهطور کلی، بازرگانان، صادرکنندگان و واردکنندگان برای تسهیل روند ترخیص کالا در گمرک، به ضمانت نامه بانکی نیاز دارند. با ارائه این سند، گمرک اطمینان پیدا میکند که حقوق و عوارض مربوطه در موعد تعیینشده تسویه خواهند شد.
مطالعه بیشتر: مراحل ثبت و اصلاح صورت مغایرت بانکی
در پروژههای عمرانی یا تولیدی که دولت به عنوان کارفرما وارد عمل میشود، پیمانکار موظف است برای تضمین اجرای صحیح تعهدات خود، انواع مشخصی از ضمانت نامه بانکی ارائه دهد.
این نوع قراردادها معمولاً طولانی، پیچیده و تحت “شرایط عمومی پیمان” تنظیم میشوند؛ مجموعهای از قواعد استاندارد که روابط بین کارفرما و پیمانکار را مشخص میکند.
4 نوع اصلی ضمانتنامه در این قراردادها عبارتاند از:
پس از پایان عملیات اجرایی، پیمانکار برای تأیید کیفیت و کامل بودن پروژه، ضمانتنامه حسن انجام کار را ارائه میکند. این سند در واقع تعهدی است از جانب پیمانکار مبنی بر اینکه پروژه طبق مشخصات فنی و خواستههای کارفرما تحویل داده شده است.
در طول انجام پروژههای پیمانکاری، کارفرما معمولاً حدود ۱۰٪ از هر صورتوضعیت پیمانکار را نزد خود نگه میدارد بهعنوان تضمین صحت اجرای کار. پس از پایان پروژه و تحویل نهایی، این مبالغ به کمک ضمانتنامه استرداد کسور وجهالضمان به پیمانکار بازگردانده میشود.
در این نوع ضمانتنامه، بانک تعهد میکند که پیمانکار وظایف محولشده را مطابق شرایط قرارداد و در موعد مقرر انجام خواهد داد. اگر در هر بخش از پروژه پیمانکار از اجرای وظایف خود سر باز زند یا پروژه را ناقص تحویل دهد، کارفرما میتواند با استناد به این ضمانتنامه، خسارت مالی خود را از بانک دریافت کند.
زمانی که قرارداد میان پیمانکار و کارفرما نهایی میشود، معمولاً کارفرما برای شروع پروژه مبلغی را به عنوان پیشپرداخت در اختیار پیمانکار قرار میدهد. در مقابل، پیمانکار موظف است ضمانت نامه بانکی پیشپرداخت را تحویل دهد تا در صورت تخلف یا توقف پروژه، مبلغ پرداختی قابل بازگشت باشد.
در طول اجرای پروژه با پیشرفت مراحل مختلف، مبلغ این ضمانتنامه به مرور کاهش مییابد.
مطالعه بیشتر: دریافت دموی رایگان نرم افزار حسابداری پیمانکاری
برای صدور ضمانتنامه، متقاضی باید شرایط اعتباری مناسب داشته باشد و مدارک موردنیاز بانک را ارائه دهد. مهمترین موارد عبارتاند از:
ضمانتنامه از بانکها یا مؤسسات اعتباری خارجی مورد تأیید بانک عامل
هر بانک بسته به نوع ضمانتنامه، حجم قرارداد و سطح اعتبار مشتری، ممکن است ترکیبی از این وثیقهها را مطالبه کند.
برای اینکه بانک بتواند ضمانتنامه صادر کند، متقاضی باید مجموعهای از اسناد هویتی و شغلی را ارائه دهد. این مدارک بسته به نوع ضمانتنامه ممکن است متفاوت باشند، اما معمولاً موارد زیر لازم است:
بانکها هنگام صدور ضمانتنامه، دو نوع هزینه از متقاضی دریافت میکنند:
بانک بخشی از مبلغ را بهعنوان سپرده نزد خود نگه میدارد. این سپرده برای تضمین تعهدات مشتری است و پس از ابطال ضمانتنامه بدون مشکل به وی بازگردانده میشود.
بانک بابت صدور ضمانتنامه، کارمزدی متناسب با موارد زیر دریافت میکند:
نرخهای رسمی کارمزد توسط بانک مرکزی اعلام میشود و بانکها موظف به تبعیت از آن هستند.
هر ضمانت نامه بانکی ویژگیهای مشخصی دارد که آن را از سایر انواع تعهدات مالی متمایز میکند:
هر ضمانت نامه بانکی باید شامل مجموعهای از موارد ضروری باشد تا از نظر حقوقی معتبر تلقی شود. این موارد عبارتاند از:
پیش از دریافت ضمانتنامه بهتر است با چند نکته اساسی آشنا شوید تا در جریان اجرای قرارداد دچار مشکل نشوید:
در صورتی که متقاضی تا پیش از تاریخ سررسید نسبت به تمدید اقدام نکند، در صورت درخواست ذینفع، بانک ملزم به پرداخت مبلغ ضمانتنامه خواهد بود.
برای دریافت مقالات بیشتر، میتوانید ایمیل خود را وارد کنید.
آخرین مقالات
محصولات
