شواهد حسابرسی مجموعهای از اطلاعات مالی و مدارکی است که برای ارزیابی صحت صورتهای مالی یک سازمان استفاده میشود. این شواهد شامل ثبتهای حسابداری، قراردادها، صورتحسابها و کاربرگهای الکترونیکی است. حسابرس برای اطمینان از قابلاتکا بودن شواهد، باید مرتبط بودن، دقت و کاملبودن آنها را بررسی کند. وجود نرم افزار حسابداری معتبر میتواند کیفیت و نظم اطلاعات را افزایش داده و فرآیند جمعآوری شواهد حسابرسی را آسانتر کند. استفاده از دادههای دقیق، امکان تصمیمگیری بهتر و ارائه گزارش حسابرسی قابل اتکا را فراهم میکند.
اگر میخواهید بدانید حسابرس چگونه این شواهد را تحلیل و به نتیجه نهایی تبدیل میکند، ادامه مطلب را از دست ندهید.
شواهد حسابرسی در اصل مجموعهای از مدارک و دادههای مالی است که در داخل سازمان یا شرکت وجود دارد و حسابرس با اتکا به آنها درستی صورتهای مالی را ارزیابی میکند. این اطلاعات معمولاً موارد زیر را در بر میگیرد:
زمانی که حسابرس روشهای رسیدگی خود را برنامهریزی و اجرا میکند، باید اطمینان داشته باشد اطلاعاتی که بهعنوان شواهد مورد استناد قرار میدهد هم مرتبط باشد و هم قابل اتکا.
اگر دادههایی که قرار است بهعنوان شواهد استفاده شوند توسط کارشناسان واحد مورد رسیدگی تهیه شده باشد، حسابرس لازم است موارد زیر را مدنظر قرار دهد:
هنگامی که حسابرس قصد استفاده از اطلاعات تولیدشده توسط خود واحد مورد رسیدگی را دارد، باید مشخص کند که این اطلاعات برای هدف موردنظر مناسب و از نظر کیفیت قابل اتکا هستند یا نه. برای این ارزیابی ممکن است اقدامات زیر انجام شود:
مطالعه بیشتر: حسابرسی داخلی چیست و چه سودی برای سازمان ها دارد؟
حسابرسان برای جمعآوری شواهد قابل اتکا، از ابزارها و رویکردهای مختلفی استفاده میکنند. در ادامه رایجترین این روشها را بازنویسی و تشریح شده است:
وارسی یکی از مهمترین شیوههای کسب شواهد است و زمانی انجام میشود که حسابرس با بررسی مستندات و سوابق موجود، به اطلاعات لازم دست پیدا میکند. این مدارک میتوانند داخل سازمان تهیه شده باشند یا از منابع خارج از سازمان به دست آمده باشند و ممکن است شکلی کاغذی، دیجیتالی یا هر نوع قالب دیگری داشته باشند.
همچنین مشاهده مستقیم داراییهای فیزیکی نیز جزو همین بخش است.
نکته مهم این است که میزان قابلیت اعتماد شواهد به منبع آن بستگی دارد؛ مدارک خارجی معمولاً اتکاپذیرترند و مدارک داخلی وابسته به کیفیت کنترلهای داخلی سازمان هستند.
البته باید توجه کرد که بررسی داراییهای مشهود فقط وجود آنها را اثبات میکند و لزوماً اطلاعات دقیقی درباره مالکیت، تعهدات یا ارزشگذاری ارائه نمیدهد.
در روش مشاهده، حسابرس عملکرد یک فعالیت را در زمان اجرا دنبال میکند.
برای نمونه، نظارت بر روند شمارش موجودی انبار توسط کارکنان یا دیدن نحوه اجرای کنترلهای داخلی.
این روش تصویر خوبی از نحوه انجام فرایندها ارائه میدهد، اما به دلیل محدودیتهای زمانی و مکانی، در همه شرایط قابل استفاده نیست و بیشتر نقش تکمیلی دارد.
تأییدیههای برونسازمانی شامل اطلاعاتی است که حسابرس به صورت رسمی و مستقیم از اشخاص ثالث دریافت میکند، چه به شکل کاغذی و چه الکترونیکی.
این روش معمولاً برای بررسی مانده حسابها و اجزای آنها کاربرد دارد، اما صرفاً به این بخش محدود نمیشود.
برای نمونه:
اگر حسابرس بخواهد درباره مفاد قراردادها یا تغییرات احتمالی آنها مطمئن شود، میتواند از طرف مقابل معامله درخواست تأییدیه کند.
گاهی هدف این تأییدیهها اثبات وجود یا عدم وجود شرایط خاص در قراردادهاست.
در این مرحله، حسابرس شخصاً محاسبات موجود در اسناد را دوباره انجام میدهد تا از درستی عملیات ریاضی اطمینان حاصل کند. این کار ممکن است دستی یا از طریق ابزارهای الکترونیکی انجام شود.
در اجرای مجدد، حسابرس برخی فعالیتها یا کنترلهای کلیدی را خودش دوباره انجام میدهد تا ببیند آیا نتیجه با نتیجه سازمان یکسان است یا تفاوت دارد. این روش یکی از قابلاتکاترین شیوههای کسب شواهد درباره اثربخشی کنترلهاست.
در روشهای تحلیلی، اطلاعات مالی با استفاده از تحلیل رابطههای منطقی بین دادههای مالی و غیرمالی بررسی میشود.
اگر حسابرس با رفتارهای غیرعادی، نوسانات غیرمنتظره یا نسبتهای ناسازگار مواجه شود، باید آن را تحلیل کرده و در صورت لزوم پیگیری دقیقتری انجام دهد.
این روش معمولاً برای کشف مغایرتها یا ارزیابی معقول بودن ارقام استفاده میشود.
پرسوجو یعنی دریافت اطلاعات از افراد آگاه در داخل یا خارج سازمان. این سوالها ممکن است رسمی و کتبی یا کاملاً غیررسمی و شفاهی باشند.
پرسوجو تقریباً در تمام مراحل حسابرسی مورد استفاده قرار میگیرد، اما همیشه باید با روشهای دیگر تکمیل شود.
تحلیل و بررسی پاسخهای دریافتشده نیز بخش جداییناپذیر این تکنیک است.
مطالعه بیشتر: دریافت دموی رایگان نرم افزار حسابداری پیمانکاری
شواهد حسابرسی مجموعه اطلاعاتی است که حسابرس برای اطمینان از درستی، کامل بودن و انطباق صورتهای مالی یک شرکت با قوانین و استانداردهای حسابداری جمعآوری میکند.
این شواهد میتواند شامل صورتحسابهای بانکی، اسناد حقوق و دستمزد، فاکتورها، رسیدها، گزارشهای مدیریتی و انواع دادههای مالی باشد.
وارسی، مشاهده، تأییدیههای خارجی، محاسبه مجدد، اجرای مجدد، روشهای تحلیلی، پرسوجو
برای دریافت مقالات بیشتر، میتوانید ایمیل خود را وارد کنید.
آخرین مقالات
محصولات
